Bielactwo nabyte (vitiligo) to przewlekła choroba autoimmunologiczna, w której dochodzi do niszczenia melanocytów — komórek odpowiedzialnych za produkcję barwnika skóry, czyli melaniny.
Przyczyny bielactwa nie są do końca poznane. Uważa się, że kluczowe znaczenie mają czynniki genetyczne, zaburzenia autoimmunologiczne (niszczenie melanocytów przez autoprzeciwciała), stres, infekcje, urazy skóry (tzw. objaw Koebnera) oraz współwystępujące choroby autoimmunologiczne, np. choroby tarczycy czy niedokrwistość złośliwa.
Efektem bielactwa są wyraźne, odbarwione plamy depigmentacyjne pojawiające się na różnych częściach ciała. Bielactwo to choroba niegroźna dla zdrowia ogólnego, ale wpływa istotnie na jakość życia pacjentów, nierzadko powodując obniżenie samooceny i dyskomfort psychiczny.
Szacuje się, że bielactwo dotyka od 0,5% do 2% populacji na całym świecie, niezależnie od płci i rasy. Choroba może pojawić się w każdym wieku, jednak najczęściej pierwsze objawy występują przed 20.–30. rokiem życia. Bielactwo wrodzone zdarza się znacznie rzadziej niż nabyte.
Głównym objawem bielactwa są białe, dobrze odgraniczone plamy na skórze, które mogą pojawiać się w obrębie twarzy, dłoni, stóp, okolic narządów płciowych czy stawów. Objawom bielactwa zwykle nie towarzyszy świąd ani ból. Plamy powstają wskutek zaniku melanocytów, czyli komórek barwnikowych, a ich lokalizacja często pokrywa się z miejscami narażonymi na urazy mechaniczne. Typowy jest także tzw. objaw Koebnera — nowe ogniska choroby mogą pojawić się w miejscach urazu skóry.
Choć skuteczne leczenie bielactwa bywa trudne, dostępnych jest coraz więcej terapii poprawiających wygląd skóry i wspomagających repigmentację. Należą do nich:
W niektórych przypadkach pomocna jest także psychoterapia, ponieważ bielactwo często obniża jakość życia i pewność siebie.
Zabiegi dermatologiczne w leczeniu bielactwa, takie jak laseroterapia czy przeszczep melanocytów, rekomenduje się osobom, u których:
Jak każdy zabieg chirurgiczny, blefaroplastyka ma swoje przeciwwskazania:
Działania niepożądane po zabiegach mogą obejmować lekkie podrażnienia skóry, rumień, świąd, a w przypadku przeszczepów — powikłania gojenia ran.
Na przykład w przypadku fototerapii, procedura polega na naświetlaniu zmian depigmentacyjnych specjalną lampą o określonej długości fali światła. Zabieg jest wykonywany w serii, zwykle 2–3 razy w tygodniu przez kilka miesięcy, aż do osiągnięcia repigmentacji.
W leczeniu chirurgicznym, jak przeszczep melanocytów, specjalista pobiera fragment zdrowej skóry pacjenta, izoluje melanocyty, a następnie przeszczepia je w odbarwione ogniska. Procedura wymaga odpowiedniego przygotowania i okresu rekonwalescencji.
Artykuł zweryfikowany przez lek. Aleksandrę Jagielską. Informacje mają charakter poglądowy i nie zastąpią konsultacji lekarskiej.
1.Updates and new medical treatments for vitiligo , PMC
2.Vitiligo: Current Therapies and Future Treatments, PubMed